اعتیاد جنسی چیست؟ راهکارهایی برای درمان اعتیاد جنسی
داشتن رابطه جنسی سالم یکی از الزامات زندگی مشترک است. افرادی که نتوانند رابطه جنسی خوبی را با همسر خود داشته باشند با مشکلات زیادی از جمله افسردگی، دلزدگی، اعتیاد به مواد و … مواجه خواهند شد. همانطور که نبود رابطه جنسی در زندگی مشترک باعث اختلال در روابط و عملکرد افراد می شود، اعتیاد به رابطه جنسی نیز مشکلات زیادی را برای دو طرف ایجاد می کند. اعتیاد جنسی به افکار، تمایلات و رفتارهای جنسی بیش از حد گفته می شود. که قابل کنترل نیستند و آسیب های زیادی را به روابط، زندگی شخصی افراد، وضعیت تحصیلی و یا شغلی و … وارد می کند. ترک این نوع اعتیاد کار آسانی نیست اما قابل درمان است و به تلاش و صرف انرژی و وقت نیاز دارد.
مشاوران مرکز مشاوره هم اندیشان به دلیل سوالات مکرر شما عزیزان در رابطه با اعتیاد جنسی و درمان اعتیاد به رابطه جنسی، مقاله جامع و کاربردی را نگارش کرده اند. اگر شما نیز در رابطه با نشانه های اعتیاد جنسی، دلیل اعتیاد به روابط جنسی و … سوال دارید. حتما این مقاله جامع را مطالعه بفرمایید. لازم به ذکر است که این مقاله یک مقاله جامع در زمینه اعتیاد جنسی است پس طولانی بودن آن نشانه کامل بودن آن است. کمی برای زندگی زناشویی خود وقت بگذارید و به مطالعه کامل این مقاله بپردازید.
اعتیاد جنسی چیست؟
اعتیاد جنسی تمرکز شدید بر روی تخیلات، تمایلات یا فعالیت های جنسی است. که فرد نمی تواند آنها را کنترل کند. این اعتیاد باعث ایجاد ناراحتی های زیادی در زندگی زناشویی افراد می شود. و به سلامت، روابط، شغل و سایر جنبه های زندگی افراد آسیب می رساند. اعتیاد جنسی متداول ترین اصطلاحی است که برای این نوع بیماری به کار برده می شود. روانشناسان و متخصصان این بیماری را با نام های مختلفی مثل رفتار جنسی اجباری، رفتار جنسیی مشکل ساز، پیش فعالی جنسی، رفتار بیش از حد جنسی، اختلال بیش جنسی، اجبار جنسی و … صدا می زنند.
در برخی از موارد، افراد آن چنان درگیر این بیماری می شوند که از فعالیت ها و زندگی روزانه خود عقب می مانند. و در عملکرد روزانه آنها اختلال ایجاد می کند. اعتیاد جنسی می تواند فعالیت هایی از قبیل: خودارضایی، پورنوگرافی، رابطه تلفنی، رابطه سایبری، داشتن چندین شریک جنسی و … را نیز شامل شود.
آیا اعتیاد جنسی نیز شبیه به سایر اعتیادها است؟
بله، اعتیاد به رابطه و رابطه جنسی نیز مانند سایر اعتیادها است. احساس اعتیاد یک احساس مشترک در تمام زمینه هایی است که فرد به آن وابسته می شود. و ترک کردن آن موقعیت و یا فعالیت برایش سخت و غیر ممکن خواهد شد. میل جنسی بیش از حد نیز مانند میل به الکل یا مواد مخدر در افراد معتاد به مواد و الکل است. اعتیاد یک اجبار یا وسوسه شدید است که فرد را تحت تاثیر خود قرار می دهد. این احساس آنقدرها قوی است که فرد درگیر آن احساس می کند باید حتما این فعالیت را انجام دهد و یا مواد مصرف کند.
اعتیاد یک احساس خارج از کنترل می باشد و علیرغم پیامدهای منفی که برای شخص دارد، او بارها به رفتار خود ادامه می دهد و به یک رفتار مداوم در فرد تبدیل می شود. پس اعتیاد جنسی هیچ تفاوتی با اعتیاد به مواد مخدر ندارد وهر دو در یک گروه قرار خواهند گرفت.
آمار مبتلایان به اعتیاد جنسی
طبق تحقیقات انجام شده در ایالات متحده، اعتیاد جنسی 3 تا 10 درصد از جمعیت را تحت تاثیر قرار داده است. اعتیاد به رابطه در مردان شایع تر است و به ازای هر دو تا پنج مرد مبتلا به اعتیاد جنسی، یک زن مبتلا است. این نوع از اعتیاد به طور میانگین از سن 18 سالگی شروع می شود. افرادی که درگیر این بیماری می شوند اکثرا تا قبل از سن 37 سالگی به دنبال درمان بیماری هایپرسکشوال یا اعتیاد جنسی نخواهند بود. حدود 88 درصد از افرادی که به اعتیاد جنسی مبتلا هستند، سابقه بیماری های روانی دیگر را نیز داشته اند. از جمله:
اختلالات اضطرابی
اختلالات کنترل تکانه
راختلالات خلقی مانند بیماری دو قطبی
سابقه اقدام به خودکشی
اختلالات شخصیت
اختلال وسواس اجباری
رسایر اختلالات اعتیاد آور
اختلال کمبود توجه بیش فعالی
تمایل جنسی بالا را با اعتیاد جنسی اشتباه نگیرید
نکته بسیار مهم این است که میل جنسی بالا با اعتیاد جنسی بسیار متفاوت است. برخی از افراد می گویند همسرم اعتیاد جنسی دارد. اما بعد از مشاهده گزارشات و آزمایشات انجام شده متوجه می شویم که همسرش میل جنسی بالایی دارد نه اعتیاد جنسی. و چون میل جنسی دو طرف بسیار با هم در تضاد بوده و به یک میزان نبوده اند به اشتباه اعتیاد جنسی تلقی شده است. میل جنسی بالا فرد را مجبور به داشتن رابطه جنسی در هر موقعیت وهر شرایطی نمی کند. افراد با میل جنسیی بالا باعث آسیب رساندن به زندگی نمی شوند و فقط نیاز به توجه و برآورده شدن خواسته جنسی خود دارند.
اعتیاد جنسی زندگی روزمره افراد را مختل می کند و تاثیرات بسیار زیادی بر روابط شخصی فرد می گذارد. فرد مبتلا به اعتیاد جنسی یا هایپرسکشوال زمان زیادی را صرف برآورده شدن نیاز خود صرف می کند و در آخر نیز همچنان نیاز به رابطه جنسی را در خود احساس می کند. بسیاری از افرادی که درگیر اعتیاد جنسی هستند، با این باور غلط که می توانند علائم و رفتارهای خود را کنترل و مدیریت کنند، به ادامه اعتیاد و رابطه جنسی خود می پردازند. در صورتیکه این افراد أصلا مدیریت و کنترلی نسبت به رفتار خود ندارند. افراد مبتلا به بیماری هایپرسکشوال رفتارهای جنسی را از خود نشان می دهند که عبارتند از:
صرف وقت زیاد برای دیدن فیلم و یا محتواهای مستهجن
خودارضایی بیش از حد و اندازه
پرداخت پول و هزینه برای داشتن رابطه جنسی
خیانت و داشتن رابطه جنسی با چند نفر
نداشتن تمرکز کافی در زندگی و تفکر مداوم در رابطه با داشتن رابطه جنسی
علائم اعتیاد جنسی چیست؟
علائم و نشانه هایی که بیان می کند یک فرد مبتلا به اعتیاد جنسی است چیست؟ اگر شما نیز به دنبال علائمی هستید که نشان می دهند یک فرد به اعتیاد جنسی مبتلا هست یا خیر باید گفت که هیچ معیار مشخصی در روانشناسی برای تعیین افراد مبتلا به اعتیاد جنسی وجود ندارد. اکثر افراد مبتلا به این بیماری را از روی رفتارهایشان و نوع برخورد آنها با مسائل جنسی می سنجند. به هرحال، مهم ترین ویژگی هایی که معمولا یک فرد هایپرسکشوال دارد عبارتند از:
پنهان کاری رفتار
افراد مبتلا به اعتیاد جنسی مهارت بالایی در پنهان کردن رفتار خود پیدا می کنند. آنها می توانند با استفاده از پنهان کاری، اعتیاد به روابط جنسی را از همسر و اعضای دیگر خانواده خود مخفی کنند. این افراد در رابطه با فعالیت های خود همیشه دروغ می گویند. و برای پنهان کاری بیماری خود دست به هر کاری می زنند.
افراد مبتلا به اعتیاد جنسی دچار وسواس جنسی شدیدی می شوند
آن ها زمان زیادی را تنها صرف خیال پردازی در رابطه با تمایلات جنسی مورد پذیرش خود و انتخاب و انجام رفتارهای جنسی می کنند.
داشتن خودارضایی مکرر و اجباری
اگر فردی به هایپرسکشوال مبتلا باشد، اغلب یک تا چند بار در روز به خودارضایی و رفع نیاز جنسی خود می پردازد. که گاهی این خودارضایی از سر اجبار و برای پاسخ دادن به نیازهای جنسی فرد است.
مشاهده زیاد پورونوگرافی
بیماران مبتلا به اعتیاد جنسی، در بیشتر مواقع، در حال مشاهده پورنوگرافی هستند. و همزمان با مشاهده پورونوگرافی به خود ارضایی نیز می پردازند. مهم ترین منابع پورونوگرافی عبارتند از: فیلم و سریال های مستهجن، مجلات مرتبط با مسائل جنسی و رابطه، اینترنت و فضای مجازی و …
صرف زمان زیاد برای برنامه ریزی جنسی
بیماران هایپرسکشوال زمان زیادی را صرف برنامه ریزی برای فعالیت های جنسی خود می کنند. آنها دائم در حال فکر کردن به این موضوع هستند که کجا و چگونه نیاز جنسی خود را پاسخ دهند. وقت و انرژی زیادی را برای این کار هدر می دهند.
پرداخت هزینه های بالا برای رفع نیاز جنسی
افراد مبتلا به اعتیاد جنسی حاضراند هزینه های زیادی را برای داشتن رابطه جنسی پرداخت کنند. آنها از خدمات جنسی مختلفی استفاده می کنند مانند: رابطه جنسی تلفنی، ارتباط برقرار کردن از طریق گفتوگوهای رابطهی اینترنتی، پرداخت هزینه برای ملاقات جنسی و داشتن رابطه جنسی، داشتن چند شریک جنسی و …
درگیر شدن در فعالیت های جنسی بی پروا و خطرناک
بیماران مبتلا به اعتیاد جنسی به مرور به سمت فعالیت های جنسی بی پروا سوق پیدا می کنند. آنها ممکن است مصرف مواد مخدر و یا الکل را به فعالیت های جنسی خود اضافه کنند. و یا به سمت پرخاشگری جنسی و فعالیت های جنسی خطرناک و وحشیانه میل پیدا کنند.
درگیر شدن در رفتارهای جنسی خارج از عرف
اعتیاد جنسی باعث می شود تا فرد درگیر رفتارهای جنسی شود که با ارزش های شخصی، اعتقادات مذهبی، فرهنگ خانوادگی و ارزش های جامعه در تضاد است.
مبتلا شدن به پارافیلیا
افرادی که به اعتیاد جنسی مبتلا هستند اغلب درگیر پارافیلیا نیزمی شود. پارافیلیا شامل رفتارهای جنسی می شود که همراه خود پریشانی روانی، آسیب یا مرگ فرد دیگر را به دنبال دارد. به عنوان مثال می تواند منجر به فعالیت هایی که در زیر توضیح داده شده است باشد:
نمایش گرایی که به معنای در معرض دید قرار دادن اندام جنسی خود در مقابل غریبه ها و یا داشتن رابطه جنسی در ملاء عام است.
فضول گرایی که شامل تماشا کردن و یا شرکت در روابط و فعالیت های جنسیی با دیگران است.
سادومازوخیسم که همان لذت جنسی به هنگام ایجاد درد یا تحقیر دیگران است.
پدوفیلی که داشتن احساسات جنسی نسبت به کودکان معنا می شود.
ناتوانی در توقف رفتارهای جنسی
افراد مبتلا به هایپرسکشوال نمی توانند رفتار جنسی خود را متوقف کنند. در حالیکه می دانند پیامدهای منفی در زمینه های مختلف مانند مالی، روابط، سلامت جسمانی یا احساسات را برای آنها به همراه دارد.
استرس و اضطراب زیاد
افرادی که از اعتیاد جنسی رنج می برند حتی اگر بتوانند خود را از درگیر شدن در روابط و فعالیت های جنسی مضر و منفی دور کنند. مضطرب شده و تنش زیادی به آنها واررد می شود.
احساس پشیمانی و گناه بعد از رابطه جنسی
یک معتاد جنسی بعد از داشتن رابطه جنسی و برآورده کردن نیازهای خود، دچار ناامیدی، احساس شرم و گناه، داشتن افکار خودکشی و … می شود. او به دلیل اینکه نتوانسته با این احساسات خود مقابله کند و رفتار جنسی خود را کنترل و مدیریت کند به شدت شرمنده خواهد شد.
دلایل اعتیاد جنسی چیست و چه چه چیزی باعث هایپرسکشوال می شود؟
دلیل اعتیاد به رابطه جنسی هنوز به صورت کامل و قطعی مشخص نشده است. و در رابطه با مهم ترین علل اعتیاد جنسی نظریه های مختلفی وجود دارد. برخی از این نظریه های احتمالی عبارتند از:
نبود تعادل بین مواد شیمیایی خلق و خو در مغز فرد و بالا بودن درصد برخی از مواد شیمیایی در مغز که به نام انتقال دهنده های عصبی می شناسیم. برخی از مهم ترین انتقال دهنده های عصبی عبارتند از: دوپامین، نوراپی نفرین و سرتونین که زیاد بودن آنها منجر به افزایش میل جنسی و بالا رفتن نیاز به رابطه جنسی می شود.
آسیب رسیدن و یا داشتن شرایطی که بر بعضی از نواحی مغز که وظیفه کنترل رفتار جنسی را برعهده دارند، تاثیرات منفی می گذارد. شرایطی مثل: زوال و کم بود عقل، اختلال دو قطبی و صرع و یا آسیب دیدگی لوب فرونتال، آمیگدال یا قسمت های قشر جلوی مغز می تواند در ایجاد هایپرسکشوال یا اعتیاد جنسی تاثیر گذار باشد.
ایجاد تغییراتی در عملکرد مغز که باعث می شود مسیرهای عصبی جدیدی ایجاد شود. و این مسیرها باعث بوجود آمدن رفتار اعتیادآور مثل اعتیاد جنسی می شوند.
افرادی که به مصرف مواد مخدر و یا الکل دچار هستند نیز احتمال ابتلا به اعتیاد جنسی را دارند. مصرف مواد به ویژه کوکائین و آمفتامین و الکل تاثیرات به شدت زیادی در ایجاد اعتیاد به رابطه جنسی خواهد گذاشت.
برخی از داروها نیز باعث ایجاد اعتیاد جنسی می شوند. اثر نامطلوب برخی از داروها باعث بالا رفتن احتمال ابتلا به اعتیاد جنسی در افراد می شود. مانند لوودوپا که یکی از داروهای رایج مورد استفاده در بیماران مبتلا به پارکینسون است. پس بهتر است قبل از مصر دارو حتما راهنمای همراه با آن را مطالعه کرده و در رابطه با عوارض احتمالی آن با پزشک خود مشورت کنید.
پیامدها و عوارض اعتیاد جنسی
اعتیاد جنسی آسیب های زیادی را بر جامعه، خانواده و خود فرد وارد می کند. که برخی از این پیامدها و عوارض غیر قابل جبران خواهند بود. و نمی توان از تاثیرات منفی آنها چشم پوشی کرد. مهم ترین پیامدهای اعتیاد جنسی عبارتند از:
نداشتن یک رابطه عالی و زندگی شاد و سالم با شریک جنسی و زندگی خود
نبود یک محیط شاد و ارتباطات عالی در خانواده
از دست دادن شغل و یا کاهش عملکرد مفید در حرفه و کار که به دلیل ناتوانی در تمرکز کردن بر روی کارها و مشکلات است. و یا اخراج شدن به دلیل تماشای پورونوگرافی در محل کار است.
بوجود آمدن مشکلات مالی زیاد به دلیل خرج کردن و هدر دادن سرمایه های خود برای فعالیت های جنسی. و پرداخت هزینه های گزاف برای داشتن رابطه جنسی با دیگران
به خطر افتادن سلامت جسمی خود فرد و همسرش. به دلیل ایجاد بیماری های مقاربتی برای فرد مثل ایدز، هپاتیت B و C ، سیفلیس یا سوزاک و ایجاد عفونت های مقاربتی
مشکل در بارداری
استفاده از مواد مخدر و الکل و اعتیاد به مواد مخدر
ایجاد بیماری های روانی و مشکل در سلامت روان فرد مثل استرس، اضطراب، داشتن افکار خودکشی و افسردگی
احتمال زندان رفتن و به وجود آمدن سو سابقه برای فرد به دلیل جرایم جنسی
داشتن احساسات منفی مثل احساس شرمندگی، گناه، پشیمانی و ناامیدی
برای درمان اعتیاد جنسی چه باید کرد؟
قبل از آنکه اقداماتی برای درمان اعتیاد به رابطه جنسی انجام دهید ، ابتدا باید توسط متخصص در زمینه اعتیاد جنسی بیماری شما تشخیص داده شده و تایید شود که مبتلا به اعتیاد جنسی هستید. لازم به ذکر است که مانند سایر بیماری های روانی، تشخیص اعتیاد جنسی دشوار است. بعد از آنکه تشخیص داده شد شما مبتلا به این بیماری هستید اولین قدم، شناسایی علت یا محرک اصلی تمایلات جنسی در رفتار و زندگی شما است. رایج ترین دوره های درمان برای افراد مبتلا به اعتیاد جنسی شامل دو بخش روان درمانی و استفاده از دارو است. بسته به شدت این بیماری و نوع آن، داروهای خاصی تجویز می شود. افرادی که درگیر این اعتیاد هستند می توانند به مشاوره روانشناس مراجعه کرده و روان درمانی را شروع کنند.
روان درمانی
در روان درمانی از تکنیک های خاص و مختلفی برای درمان اعتیاد جنسی استفاده خواهد شد. افراد در طول روان درمانی با یک متخصص سلامت روان و یا روانپزشک در رابطه با مشکلات و عواملی که باعث تحریک آنان شده است صحبت می کنند. روانپزشک به فرد کمک می کند تا محرک ها را بشناسد و بتواند آنها را مدیریت و کنترل کند. لازم به ذکر است که روان درمانی فقط برای فرد مبتلا به اعتیاد جنسی نیست بلکه برای خانواده ها و اطرافیان فرد نیز ارائه می شود زیرا اعتیاد جنسی هم خود فرد و هم اطرافیانش را تحت تاثیر قرار می دهد. و ممکن است به اطرافیان و خانواده فرد نیز آسیب برساند.
درمان شناختی رفتاری
از این نوع روان درمانی برای جایگزینی افکار و رفتارهای مثبت به جای افکار و رفتارهای منفی و اعتیاد آور استفاده می شود. این کار باعث می شود تا فرد بتواند بهتر با بیماری خود مقابله کرده و انگیزه برای داشتن رابطه جنسی در فرد کاهش یابد.
درمان مبتنی بر پذییرش و تعهد
از این نوع روان درمانی برای راهبردهای پذیرش و ذهن آگاهی استفاده می شود. هدف از این درمان پذیرش پریشانی در افراد و ایجاد تغییراتی در افکار آنهاست.
مصاحبه انگیزشی
در مصاحبه انگیزشی افراد را راهنمایی می کنند تا اهداف و ارزش های شخصی از دست رفته خود را پیدا کنند و برای بدست آوردن آنها برنامه ریزی و تلاش کنند.
داروها
هییچ داروی مخصوصی برای درمان عتیاد جنسی تایید نشده است. و پزشک از داروهایی که بر روی هورمون ها و مواد شیمیای مغز تاثیر می گذارد برای بهبود فرد استفاده می کند. برای درمان اعتیاد جنسی از داروهای ضد افسردگی به شدت استفاده می شود. همچنین از داروهایی که هومون های جنسی مردانه را هدف قرار داده و باعث کاهش افکار وسواسی در فرد می شود نیز استفاده می کنند. اگر رفتار جنسی ناشی از اضطراب باشد از داروهای ضد اضطراب برای کنترل و مهار اعتیاد جنسی استفاده می شود. به طور کلی، از داروهایی که می توانند میل جنسی، برانگیختگی و لذت را کاهش دهند برای درمان استفاده خواهد شد.
سخنی از مشاوران آویژه
این نکته را به یاد داشته باشید که که لذت بردن از رابطه جنسی و میل بالای جنسی نشانه اعتیاد جنسی نیست. و نباید این دو را با یکدیگر اشتباه گرفت. رابطه جنسی سالم یک فعالیت طبیعی و نشانه سلامت بودن قوای جنسی در زوجین است و لذت بردن از آن طبیعی است. تفاوت در سطح علاقه جنسی زوجین به این معنی نیست که یکی از آنها اعتیاد به رابطه جنسی دارد.
افراد مبتلا به اعتیاد جنسی شرم و خجالت را در خود تجربه میکنند اما راهی برای برطرف کردن آن ندارند. اعتیاد جنسی می تواند سلامت جسمی و روانی افراد را به شدت تحت تاثیر قرار دهد پس بهتر است در صورتیکه علائم و نشانه های اعتیاد جنسی را در خود و یا سایر اعضای خانواده مشاهده کردید حتما با مشاوره خانواده و یا روانپزشک مطرح کنید. مشاوره خانواده می تواند به شما کمک کند تا این بیماری را تشخیص داده و آن را درمان کنید.
منبع: مشاوره خانواده تلفنی
